WASSENDE MAAN
Het rivierengebied heeft in de jaren negentig twee keer te maken gehad met extreem hoogwater. In 1993, maar vooral in 1995 stond het water zo hoog dat gevreesd werd voor een dijkdoorbraak. Uiteindelijk hebben de dijken het gehouden, maar de gebeurtenissen waren wel aanleiding om te zoeken naar oplossingen die Nederland beter beschermen tegen hoogwater. Tegelijkertijd moet het rivierengebied er aantrekkelijker op worden met meer ruimte voor natuur.
Polder Hardenbroek als deel van polder de Noordwaard bevindt zich direct naast de Brabantse Biesbosch. In de eerste jaren van de 21e eeuw werd deze polder aangewezen als pilot voor het programma Ruimte voor de Rivier. Tussen 2006 en 2019 werd het programma langs alle grote rivieren in Nederland succesvol uitgerold.
‘De ontwikkeling van natte natuurgebieden bleek op een heel natuurlijk manier samen te vloeien met het streven naar meer ruimte voor het rivierwater.’
Het verhaal van actie op reactie en voortschrijdende inzichten op waterstaatkundig gebied slingert als een labyrint door onze vaderlandse geschiedenis. Dat heeft over de eeuwen geleid tot een waar doolhof aan kanalen, stuwen, gemalen, dijken en kades. Het labyrint en het doolhof gelden daarom als zeer bruikbare metaforen voor onze eeuwenlange verhouding met het water, als vriend en als vijand.
‘Het archetypisch labyrint verenigt twee wereldbeelden; enerzijds is het een eenduidig pad dat tergend langzaam meandert en onontkoombaar is als een rituele dans. De ‘restvorm’ van het labyrint vormt een doolhof. Hier bestaan keuzemogelijkheden en lopen sporen dood. Achter elke bocht dreigt het gevaar te verdwalen.’
Het landschapskunstwerk de Wassende Maan markeert het moment aan het begin van de 21e eeuw waarop wij met het programma Ruimte voor de Rivier een radicaal nieuwe koers kiezen in ons ‘waterstaatkundige doolhof’. ‘Tegelijkertijd zijn het de seizoenen, het weer en de wind, de zon en de maan en eb en vloed die in hun gezamenlijke ‘rituele dans’ onze koers bepalen in het labyrint.’
Vanaf 2015 raakte de Wassende Maan meer en meer overwoekerd in het zeer vruchtbare landschap van de Biesbosch, totdat het nog nauwelijks herkenbaar was in het landschap. Maar de verwildering bracht ook onvermoede kwaliteiten, landschappelijk en ecologisch. Vanaf 2025 is het beheer hervat, maar niet volledig, één helft van het kunstwerk mag ruig blijven.
‘Tijd’ heeft bij nader inzien en onbedoeld een interessante betekenislaag aan het kunstwerk toegevoegd.
- In opdracht van:
- Dienst Landelijk Gebied (LNV) i.s.m. Nieuwe Brabantse Kunst Stichting (NBKS = KunstLoc)
- Locatie:
- Brabantse Biesbosch
- Jaar:
- 2008
- Status:
- In 2025 is De Wassende Maan aangepast en verbeterd
HET VERHAAL
RUIMTE VOOR DE RIVIER
1 DAG • 1 GETIJDESLAG
DE WASSENDE MAAN BIJ NEDERLAND VAN BOVEN
DE WASSENDE MAAN BIJ AVRO'S KUNSTUUR